4 ژوئیه 2024- محققان مرکز Mass Eye and Ear در یک مطالعه ی جدید دریافتند که خطر بروز یک بیماری بالقوه کور کننده ی چشم به نام نوروپاتی ایسکمیک بینایی قدامی غیر شریانی عصب بینایی(NAION)  یا سکته ی چشمی در بیمارانی که سماگلوتاید برای آنها بمنظور درمان دیابت یا کاهش وزن تجویز می شود، در مقایسه با بیماران مشابهی که این داروها برایشان تجویز نمی شود، بالاتر است.

این مطالعه نشان داد که احتمال تشخیص NAION برای افراد مبتلا به دیابت که توسط پزشک برای آنها سماگلوتاید تجویز شده و سپس نسخه را خریداری کرده بودند، بیش از چهار برابر است، همچنین احتمال تشخیص NAION برای افراد دارای اضافه وزن یا چاق که این دارو برای آنها تجویز شده بود، بیش از هفت برابر بود.

این مطالعه در مجله ی JAMA Ophthalmology منتشر شده است.

دکتر Joseph Rizzo، نویسنده ی مسئول این مطالعه، گفت: «استفاده از این داروها در تمامیکشورهای صنعتی گسترش یافته است و آنها از بسیاری جهات مزایای بسیار قابل توجهی را ارائه کرده‌اند، اما بحث‌های آتی بین بیمار و پزشک در هنگام تجویز این داروها باید شامل NAION به عنوان یک خطر بالقوه باشد. با این حال، مهم است که درک کنیم که افزایش خطر مربوط به اختلالی است که نسبتاً غیر معمول است.

این عارضه نسبتاً نادر است و تا 10 نفر از هر 100هزار نفر در جمعیت عمومی به آن مبتلا می شوند.NAION ، دومین علت اصلی کوری عصب بینایی (پس از گلوکوم) و شایع ترین علت کوری ناگهانی عصب بینایی است. تصور می شود که NAION ناشی از کاهش جریان خون به سر عصب بینایی است که نتیجه آن از دست دادن دائمی بینایی در یک چشم است. به گفته ی دکتر Rizzo، از دست دادن بینایی ناشی از NAION بدون درد است و ممکن است طی روزهای زیادی قبل از تثبیت پیشرفت کند، و پتانسیل نسبتا کمی برای بهبود دارد. در حال حاضر هیچ درمان موثری برای NAION وجود ندارد.

انگیزه ی این مطالعه در اواخر تابستان 2023 رخ داد زمانی دکتر Rizzo، دکتر سیده مریم ذکاوت و دیگر متخصصان عصب چشم و گوش درMass Eye and Ear  متوجه ی روند نگران‌کننده‌ ی از دست دادن بینایی ناشی از NAION در سه بیمار در این مرکز تنها در عرض یک هفته شدند. پزشکان مشاهده کردند که هر سه بیمار سماگلوتاید مصرف می کردند.

این مسئله، تیم تحقیقاتی را بر آن داشت تا تجزیه و تحلیلی از جمعیت بیماران خود انجام دهند تا ببینند آیا می توانند ارتباطی بین این بیماری و این داروها که محبوبیت آنها در حال افزایش بود، شناسایی کنند.

سماگلوتاید، برای درمان دیابت نوع 2 ، ساخته شد. این دارو همچنین سبب کاهش وزن می شود و استفاده از آن از زمان عرضه آن به عنوان Ozempic برای دیابت در سال 2017 افزایش یافته است. این دارو همچنین برای مدیریت وزن، با نام تجاری Wegovy، در سال 2021 تایید و عرضه شد.

محققان سوابق بیش از 17000 بیمار این مرکز را که طی شش سال از زمان عرضه ی Ozempic تحت درمان قرار گرفته بودند، تجزیه و تحلیل کردند و بیماران را به افراد دارای دیابت، اضافه وزن یا چاق تقسیم کردند. محققان بیمارانی که نسخه سماگلوتاید را دریافت کرده بودند با افرادی که سایر داروهای دیابت یا کاهش وزن را مصرف می کردند، مقایسه نمودند. سپس، آنها میزان تشخیصNAION را در گروه ها مورد تجزیه و تحلیل قرار دادند که نشان داد افزایش خطر قابل توجهی برای بروز NAION با مصرف سماگلوتاید وجود دارد.

چندین محدودیت برای این مطالعه وجود داشت. مرکز Mass Eye and Ear تعداد غیرعادی بالایی از افراد مبتلا به بیماری های چشمی نادر را ویزیت می کند، جمعیت مورد مطالعه اکثرا سفیدپوست بودند و تعداد موارد NAION که در طول دوره ی مطالعه ی شش ساله تشخیص داده شد، نسبتاً کم بود. دکتر Rizzo اشاره کرد که با تعداد موارد کم، آمار می تواند به سرعت تغییر کند. محققان همچنین نمی‌توانستند تعیین کنند که آیا بیماران واقعاً داروهای خود را مصرف کرده‌اند یا اینکه مصرف سماگلوتاید را در مقطعی شروع کرده و سپس آن را متوقف کرده‌اند و چگونه این ممکن است بر خطر آنها تأثیر بگذارد.

نکته ی مهم این است که این مطالعه علیت را ثابت نمی‌کند و محققان نمی‌دانند چرا یا چگونه این ارتباط وجود دارد و چرا تفاوتی در گروه‌های دیابتی و دارای اضافه وزن گزارش شده است.

دکتر ریزو گفت: «یافته‌های ما باید قابل توجه اما آزمایشی تلقی شوند، زیرا ما به مطالعاتی در آینده برای بررسی این سؤالات در جمعیتی بسیار بزرگ‌تر و متنوع‌تر نیاز داریم. این اطلاعاتی است که قبلاً نداشتیم و باید در بحث‌ بین بیماران و پزشکان آنها در مورد تجویز این داروها گنجانده شود، به خصوص اگر بیماران سایر مشکلات عصب بینایی مانند گلوکوم را داشته باشند و یا اگر از قبل به دلایل دیگری کاهش بینایی قابل توجهی را تجربه کرده باشند».

منبع:

https://medicaldialogues.in/ophthalmology/news/popular-weight-loss-drug-semaglutide-linked-to-uncommon-blinding-condition-reveals-jama-study-131100